🌌
Vishwatmak Dev ·
आतां विश्वात्मके देवे
आतां विश्वात्मके देवे (पसायदान) याबद्दल थोडक्यात माहिती.
मूळ आणि इतिहास: संत ज्ञानेश्वर महाराजांनी ज्ञानेश्वरी ग्रंथाच्या शेवटी रचलेले हे पसायदान विश्वात्मक देवाकडे केलेली एक वैश्विक, सर्वसमावेशक प्रार्थना आहे.
स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये: दुर्जनांची दुष्टता नाहीशी होवो, सर्व प्राणिमात्रांत मैत्र वाढो, अशा व्यापक कल्याणकामनेतून ही रचना मराठी साहित्यातील एक अनमोल रत्न मानली जाते.
महत्त्व: कोणत्याही सांप्रदायिक बंधनाशिवाय संपूर्ण विश्वाच्या कल्याणाची प्रार्थना म्हणून पसायदान महाराष्ट्रात सर्वत्र, सर्व प्रसंगी म्हटले जाते.
फायदे: श्रद्धेने पठण केल्याने मनात व्यापक करुणा व विश्वबंधुत्वाची भावना जागृत होते अशी श्रद्धा आहे.
कधी म्हणावी: कोणत्याही सामूहिक प्रार्थनेच्या वा कार्यक्रमाच्या समारोपाला.
आतां विश्वात्मके देवे । येणे वाग्यज्ञे तोषावे ।
तोषोनि मज् द्यावे । पसायदान् हे ।।
॥१॥जे खळांचि व्यंकटी सांडो । तया सत्कर्मी रति वाढो ।
भूता परस्परे पडो । मैत्र जीवांचे ।।
॥२॥दुरितांचे तिमिर् जावो । विश्व स्वधर्म सूर्ये पाहो ।
जो जे वांछील् तो ते लाहो । प्राणिजात् ।।
॥३॥वर्षत् सकळ् मंगळी । ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी ।
अनवरत् भूमंडळी । भेटतु भूता ।।
॥४॥चला कल्पतरुंचे अरव् । चेतना चिंतामणीचे गाव् ।
बोलते जे अर्णव् । पीयूषाचे ।।
॥५॥चंद्रमे जे अलांछन् । मार्तंड् जे तापहीन् ।
ते सर्वांही सदा सज्जन् । सोयरे होतु ।।
॥६॥किंबहुना सर्वसुखी । पूर्ण होउनि तिहीं लोकी ।
भजीजो आदिपुरुखी । अखंडित् ।।
॥७॥येथ् म्हणे श्रीविश्वेश्रावो । हा होईल् दान् पसावो ।
येणे वरे ज्ञानदेवो । सुखिया झाला ।।
॥८॥