Krishna · Janmashtami
श्यामलवर्णा षड्रिपुदमना या श्रीकृष्ण आरतीबद्दल थोडक्यात माहिती.
मूळ आणि इतिहास: श्रीकृष्णाचे गुणगान करणारी ही आरती "दास तुझा दत्तात्रय" या नाममुद्रेने संपते, त्यावरून ती दत्तात्रय नावाच्या भक्तकवीने रचल्याचे दिसते.
स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये: श्यामलवर्ण, षड्रिपुदमन व राधारमण अशा विशेषणांनी कृष्णाला संबोधून कालियामर्दन, कैटभ-चाणूर-कंस यांचा वध आणि नारद-तुंबरांनी गायलेल्या लीलांचे वर्णन दोन कडव्यांत येते; "भवभयसंकट दूर करी" हा ध्रुवपदाचा भाव आहे.
महत्त्व: कृष्णोपासनेतील ही आरती भक्ताला भवभयातून सोडवणाऱ्या हरीच्या करुणेची आठवण करून देते.
फायदे: श्रद्धेने पठण केल्याने भवभयसंकट दूर होते अशी श्रद्धा आहे.
कधी म्हणावी: श्रीकृष्ण जन्माष्टमीला व कृष्णपूजेच्या वेळी.
श्यामलवर्णा षड्रिपुदमना राधारमणा तूच हरी ।
आरति करितो बहुप्रेमाने भवभयसंकट दूर करी ॥ ध्रु० ॥
॥१॥दानवदमना भूभयहरणा भक्तरक्षणा अवरतसी ।
भक्तकाजकल्पद्रुम म्हणुनी निशिदिनी ध्याती भक्त तुशी ॥
अतिविषधर जो काळा फणिवर कालिया यमुनाजलवासी ।
तत्फणिवर तू नृत्य करूनी पोचविले त्या मुक्तीसी
॥१॥कैटभ चाणुर कंसादिक हे शौर्ये वधिले अमित अरी ।
नारद तुंबर गाती सुस्वर वर्णिति लीला बहुत परी ॥
अपार महिमा श्रवण करोनी भजली त्याते मुक्त करी ।
दास तुझा दत्तात्रय नमुनी प्रार्थित अज्ञानास हरी
॥२॥