🐚
Vishnu ·
नारायण खगवाहन (विष्णूची आरती)
नारायण खगवाहन या विष्णूच्या आरतीबद्दल थोडक्यात माहिती.
मूळ आणि इतिहास: "दास म्हणे" या नाममुद्रेने संपणारी ही आरती नारायणाच्या स्तुतीसाठी आहे; रचनाकाराचे नाव मजकुरात दिलेले नाही.
स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये: गरुडवाहन नारायण, वैकुंठाधिपती लक्ष्मीकांत; विश्वाचे लालनपालन, दासांसाठी नाना अवतार, दुष्टांचे मर्दन; कौस्तुभ-मुकुटधारी अविनाशी मूर्ती आणि तापत्रयाचे निवारण असे विषय चार कडव्यांत येतात; "जय देव जय देव जय लक्ष्मीकांता" हे ध्रुवपद आहे.
महत्त्व: विष्णुपूजेत नारायणाच्या महिम्याचे गान करणारी ही आरती म्हटली जाते.
फायदे: श्रद्धेने पठण केल्याने भवभय व तापत्रयाचे निवारण होते अशी श्रद्धा आहे.
कधी म्हणावी: एकादशीला, गुरुवारी व विष्णूपूजेच्या वेळी.
नारायण खगवाहन चतुराननताता ।
स्मरअरितापविमोचन पयनिधिजामाता ॥
वैकुंठाधिपते तव महिमा मुखि गाता ।
सहस्त्र मुखांचा तोही थकला अनंता
॥१॥जय देव जय देव जय लक्ष्मीकांता ।
मंगल आरति करितो भावे सुजनहिता ॥ ध्रु० ॥
॥२॥सदैव लालन पालन विश्वाचे करिसी ।
दासास्तव तू नाना अवतार धरिसी ॥
दुष्टा मर्दुनि दुःखा भक्तांच्या हरिसी ।
निशिदिनी षण्मुखताताते हृदयी स्मरसी ॥ जय०
॥२॥चपला सहस्त्र जयाच्या जडल्या वसनासी ।
कोटिशशि क्षयविरहित शोभति वदनासी ॥
कौस्तुभमुगुटविराजित मूर्ती अविनाशी ।
ज्याते हृदयी ध्याता भवभय अघ नाशी ॥ जय०
॥३॥तारी वारी संकट मारी षड्रिपुला ।
स्मरती त्याते देइ संपत्ती विपुला ॥
तापत्रय जाळितसे निशिदिनि मम वपुला ।
दास म्हणे वोसंगा घे बालक आपुला ॥ जय०
॥४॥