☀️
Surya ·
जय जगत्महरणा (सूर्याची आरती)
जय जगत्महरणा या सूर्याच्या आरतीबद्दल थोडक्यात माहिती.
मूळ आणि इतिहास: सूर्याची ही आरती सूर्योपासनेच्या परंपरेतील असून रचनाकाराचे नाव मजकुरात दिलेले नाही.
स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये: उदयाचलावर उगवणारा दिनकर, पद्मासनस्थ सुहास्यवदन मूर्ती, एकचक्री रथ आणि सप्ताश्व यांचे वर्णन करून तीन कडव्यांत सूर्याला ब्रह्मा-विष्णू-शंकररूप मानले आहे आणि निमिषार्धात जग क्रमण करणाऱ्या त्याच्या अद्भुत गतीचे गुणगान केले आहे.
महत्त्व: सूर्य हा प्रत्यक्ष दिसणारा देव मानला जातो; सूर्योपासनेत ही आरती म्हणण्याची परंपरा आहे.
फायदे: श्रद्धेने पठण केल्याने तेज, आरोग्य व उत्साह लाभतो अशी श्रद्धा आहे.
कधी म्हणावी: रविवारी, रथसप्तमीला व सूर्यपूजेच्या वेळी.
जय जय जगत्महरणा दिनकर सुखकिराणा ।
उदयाचल जगभासक दिनमणि शुभस्मरणा ॥
पद्मासन सुखमुर्ती सुहास्यवरवदना ।
पद्मकरा वरदप्रभ भास्वत सुखसदना
॥१॥जय देव जय देव जय भास्कर सूर्या ।
विधिहरिशंकररूपा जय सुरवरवर्या ॥ ध्रु० ॥
॥२॥कनकाकृतिरथ एकचक्रांकित तरणी ।
सप्ताननाश्वभूषित रथि ता बैसोनी ॥
योजनसह्स्त्र द्वे द्वे शतयोजन दोनी ।
निमिषार्धे जग क्रमिसी अद्भुत तव करणी ॥ जय०
॥२॥जगदुद्भवस्थितिप्रलय-करणाद्यरूपा ।
ब्रह्म परात्पर पूर्ण तूम अद्वय तद्रूपा ॥
तत्त्वपदव्यतिरिक्ता अखंड सुखरूपा ।
अनन्य तव पद मौनी वंदित चिद्र्पा ॥ जय०
॥३॥