🕉️
Datta ·
जय अवधूता (दत्ताची आरती)
जय अवधूता या दत्ताच्या अवधूत स्वरूपाच्या आरतीबद्दल थोडक्यात माहिती.
मूळ आणि इतिहास: दत्ताच्या अवधूत स्वरूपाचे गुणगान करणाऱ्या या आरतीत "अक्कलकोटी केला यतिवेषे वास" असा उल्लेख असल्याने ती स्वामी समर्थांच्या उपासनेशीही जोडली जाते; रचनाकाराचे नाव मजकुरात दिलेले नाही.
स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये: पापे नाहीशी करणारे दर्शन, सुगंधी केशराचा टिळा व कानातील कुंडले, मानवरूपात दिसणारा पूर्णब्रह्म, निर्गुण-निर्विकार व्यापक स्वरूप आणि सद्गुरुभेटीचे फळ अशा विषयांवर पाच कडवी आहेत; "जय देव जय देव जय जय अवधूता" हे ध्रुवपद आहे.
महत्त्व: दत्त व स्वामी समर्थ या दोन्ही उपासनांमध्ये सद्गुरूचे अवधूत रूप आळवणारी ही आरती म्हटली जाते.
फायदे: श्रद्धेने पठण केल्याने पापक्षालन होऊन सद्गुरूंची कृपादृष्टी लाभते अशी श्रद्धा आहे.
कधी म्हणावी: गुरुवारी, दत्त जयंतीला व दत्त-स्वामी पूजेच्या वेळी.
जय देव जय देव जय जय अवधूता ।
अगम्य लीला स्वामी त्रिभुवनि तुझि सत्ता ॥ ध्रु० ॥
॥१॥तूझे दर्शन होता जाती ही पापे ।
स्पर्शनमात्रें विलया जाती भवदुरिते ॥
चरणी मस्तक ठेवुनि मनि समजा पुरते ।
वैकुंठीचे सुख नाही यापरते ॥ जय०
॥१॥सुगंधकेशर भाळी वर टोपीटीळा ।
कर्णी कुंडले शोभति वक्षःस्थळि माळा ॥
शरणागत तुज होता भय पडले काळा ।
तूझे दास करिती सेवासोहळा ॥ जय०
॥२॥मानवरूपी काया दिससी आम्हास ।
अक्कलकोटी केला यतिवेषे वास ॥
पूर्णब्रह्म तोची अवतरला खास ।
अज्ञानी जीवासी विपरीत हा भास ॥ जय०
॥३॥निर्गुण निर्विकार विश्वव्यापक ।
स्थिरचर व्यापुनि अवघा उरलासी एक ॥
अनंत रूपे धरिसी करणे मायीक ।
तूझे गुण वर्णिता थकले विधिलेख ॥ जय०
॥४॥घडता अनंतजन्मसुकृत हे गाठी ।
त्याची ही फलप्राप्ती सद्गुरुची भेटी ॥
सुवर्णताटी भरली अमृतरसवाटी ।
शरणागत दासावरि करी कृपादृष्टी ॥ जय०
॥५॥