ॐAarti Sangraha
My Sangraha
🐘

Ganpati Bappa · Ganesh Chaturthi

मंत्रपुष्पांजली

ॐ गणानां त्वा गणपतिं हवामहे (गणपति सूक्त व मंत्रपुष्पांजली) याबद्दल थोडक्यात माहिती.

मूळ आणि इतिहास: ऋग्वेदातील गणपति सूक्त (गणानां त्वा गणपतिं हवामहे) आणि पूजेच्या समारोपाला म्हटली जाणारी मंत्रपुष्पांजली हे वैदिक संस्कृत मंत्र असून गणेशपूजनाच्या पारंपरिक संग्रहांत आरत्यांनंतर अनेकदा जोडले जातात.

स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये: हे मराठी काव्यरचनेतील आरतीसारखे नसून शुद्ध वैदिक संस्कृत मंत्र आहेत — गणपति सूक्तानंतर राजाधिराज, स्वस्ति वाचन आणि प्रसिद्ध गणेश गायत्री ("एकदन्ताय विद्महे") यांचा समावेश यात आहे.

महत्त्व: कोणत्याही पूजेच्या समारोपाला मंत्रपुष्पांजली अर्पण करण्याची वैदिक परंपरा असून गणेशपूजनातही हे मंत्र विशेष म्हटले जातात.

फायदे: श्रद्धेने पठण केल्याने पूजा पूर्णत्वास जाते व वैदिक आशीर्वाद प्राप्त होतो अशी श्रद्धा आहे.

कधी म्हणावी: गणेशपूजनाच्या व कोणत्याही पूजेच्या समारोपाला, मंत्रपुष्पांजली अर्पण करताना.

गणपति श्लोक:

ॐ गणानां त्वा गणपतिं हवामहे ।

कविं कविनां उपमश्रवस्तमम् ।

ज्येष्ठराजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत आन: ।

शृण्वन् ऊतिभि: सीदसादनम् ।।

॥१॥

मंत्र पुष्पांजली:

ॐ यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् ।

ते ह नाकं महिमान: सचंत यत्र पूर्वे साध्या: संति देवा: ।।

ॐ राजाधिराजाय प्रसह्य साहिने ।

नमो वयं वैश्रवणाय कुर्महे ।

स मे कामान् काम कामाय मह्यं ।

कामेश्वरो वैश्रवणो ददातु कुबेराय वैश्रवणाय ।

महाराजाय नम: ।

ॐ स्वस्ति । साम्राज्यं भौज्यं स्वाराज्यं

वैराज्यं पारमेष्ठ्यं राज्यं महाराज्यमाधिपत्यमयं

समंतपर्यायीस्यात् सार्वभौम: सार्वायुष आं

तादापराधात् पृथिव्यै समुद्रपर्यंताया एकेराळिति ।

तदप्येष: श्लोकोऽभिगीतो मरुत: परिवेष्टारो

मरुतस्यावसन् गृहे ।

आविक्षितस्य कामप्रेर्विश्वेदेवा: सभासद इति ।।

॥२॥

एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि ।

तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ।

॥३॥

।। मंत्रपुष्पांजली समर्पयामि ।।

॥४॥

।। गणपतिबाप्पा मोरया ।।

॥५॥